beter samenwerken en vertrouwen Verandering en weerstand

Beter samenwerken en vertrouwen

Donald van der Goes Beter Samenwerken, blog, Samenwerking, Team, Teambuilding, Teamcoaching, Teamontwikkeling, Teamtraining, Training Beter Samenwerken

Het uitwisselen van kennis, kunde en ideeën is een belangrijk proces dat voortdurend plaatsvindt tussen mensen. Huidig onderzoek toont aan dat de doelen die mensen nastreven in belangrijke mate de kwaliteit van informatie-uitwisseling bepalen. Deze doelen hebben niet alleen invloed op het verstrekken van informatie. Ze bepalen ook het ontvangen en het wel of niet gebruiken van informatie.

Uitwisseling

Een groot deel van de interacties tussen mensen bestaat uit het uitwisselen van informatie. Gewoon even een praatje maken met de buurman. Roddelen, overleggen, het stellen van vragen in de klas, e-mailen, samenwerken aan een opdracht. We doen het iedere dag. Het uitwisselen van informatie maakt daardoor een belangrijk deel uit van ons leven. Vaak dient informatie-uitwisseling niet bewust ergens toe. Maar het geven en ontvangen van informatie kan uiteraard ook bepaalde doelen dienen.

Wanneer mensen moeten presteren, stellen ze zich meestal doelen. Deze doelen worden ook wel prestatiedoelen genoemd. Kijk als voorbeeld naar een hardloopster die een wedstrijd gaat lopen. Zij kan als doel hebben om haar persoonlijk record te verbeteren. Maar ze kan zich ook richten op beter zijn dan haar tegenstandsters. Wanneer mensen hun eerdere prestaties willen verbeteren dan hebben zij een ‘leerdoel’. Als hun doel daarentegen is om beter te zijn dan anderen, dan wordt dit een ‘win-doel’ genoemd. Wanneer presteren belangrijk is gaat het dus óf om zichzelf verbeteren, óf om beter zijn dan de anderen.

Survival

Om nu precies te onderzoeken welke effecten deze twee verschillende prestatiedoelen hebben op situaties waarin mensen informatie uitwisselen met elkaar, werd een experiment uitgevoerd. De onderzoekers vroegen de deelnemers aan het experiment om online een zogenaamde ‘survivaltaak’ uit te voeren. Hierbij kregen ze een casus voorgelegd over een vliegtuig dat was neergestort in een zeer koud en afgelegen gebied in Canada. De inzittenden hadden een twaalftal voorwerpen uit het wrak gered. De deelnemers moesten vervolgens een top 12 maken van voorwerpen die het belangrijkst zouden zijn voor hun overleven.

Daarna werd de deelnemers opgedragen om deze informatie online met een andere deelnemer te delen. Ze kregen hierbij een leerdoel mee (‘probeer jezelf te verbeteren op deze taak’) of een win-doel (‘probeer beter te zijn dan de andere deelnemer op deze taak’). Als eerste gaven de deelnemers hun eigen rangorde aan de andere deelnemer. Hiermee konden de onderzoekers zien hoe eerlijk de deelnemers waren tegenover de ander. Daarna ontvingen de deelnemers het lijstje van de ander en moesten ze een definitieve top 12 maken. Hierdoor werd het voor de onderzoekers zichtbaar in hoeverre de deelnemers geneigd waren om informatie van de ander over te nemen.

Eerlijk zullen we alles delen

De groep mensen die moest proberen beter te zijn dan de ander, veranderde meer aan de rangorde die ze aan de ander gaven dan de groep mensen die moest proberen zichzelf te verbeteren. Ze gaven dus op een minder eerlijke manier informatie aan de ander. Dit is eigenlijk heel logisch. Wanneer je aan rivalen slechte informatie geeft  wordt het makkelijker om van hen te winnen. De mensen met een leerdoel daarentegen bleken de ander te helpen omdat zij verwachtten ook goede informatie van de ander terug te krijgen. Zij gingen dus uit van het principe van wederkerigheid. Daarmee zouden ze op termijn hun voordeel doen. Het eerlijke gedrag van deze mensen met een leerdoel kwam dus ook voort uit eigenbelang. Als je anderen helpt, kan je zelf ook hulp terugverwachten.

Beter samenwerken en vertrouwen

Naast de eerlijkheid waarmee de deelnemers informatie aan elkaar geven, werd met dit experiment ook onderzocht in hoeverre mensen de informatie van een ander ook daadwerkelijk gebruiken. Eerder onderzoek laat zien dat deelnemers met leerdoelen sterker gemotiveerd zijn wanneer zij taken uitvoeren. Verder willen ze ook grondig begrijpen hoe deze taken in elkaar zitten en verdiepen zij zich dus echt diep in de stof. Daarentegen voeren mensen met win-doelen taken vooral uit om aan anderen te laten zien hoe goed ze zijn. Hierdoor zijn ze minder met de taak zelf bezig en investeren ze er ook minder in. Echter, wanneer je minder moeite doet om een taak te begrijpen, maak je je wel meer afhankelijk van anderen. Want door minder aandacht te besteden aan de taak, presteer je ook minder.

In vergelijking met deelnemers met een leerdoel waren deelnemers met een win-doel daarom meer geneigd om informatie van de ander over te nemen. Maar alleen wanneer zij goede informatie kregen. Wanneer ze slechte informatie kregen van de ander, namen ze juist minder informatie over dan mensen met een leerdoel. Deelnemers met een win-doel verkeerden blijkbaar in een meer competitieve toestand dan de deelnemers met een leerdoel. Een win-doel maakt dan ook dat je beter wilt zijn dan anderen. Deze deelnemers hadden hierdoor dan ook meer wantrouwen ten aanzien van potentiële slechte informatie. En wanneer zij slechte informatie ontvingen namen ze er dus ook minder van over.

Conclusie

Uit de resultaten van dit experiment blijkt dat deelnemers met leerdoelen eerlijker zijn ten opzichte van anderen wanneer ze informatie geven. Anderzijds is het zo dat deelnemers met win-doelen meer goede en minder slechte informatie overnemen van anderen dan deelnemers met leerdoelen. Hierdoor bleken deelnemers met win-doelen uiteindelijk beter in staat een goede prestatie te behalen in de survivalopdracht. De conclusie in dit experiment was dat de deelnemers met een win-doel probeerden om de anderen te exploiteren. Ze waren minder bereid om goede informatie aan de anderen te geven, maar wilden wél goede informatie ontvangen om die te kunnen benutten.

Een kanttekening hierbij kan zijn of win-doelen op de langere termijn wel zo gunstig uitpakken. Wanneer mensen met iemand samenwerken die win-doelen nastreeft en daardoor slechte informatie aan hen geeft, zullen zij dat op termijn waarschijnlijk niet langer accepteren. Mogelijk is het zelfs zo dat mensen met win-doelen uiteindelijk helemaal geen informatie meer van anderen ontvangen. Omdat de meeste mensen het niet leuk vinden om samen te werken met iemand die ten koste van anderen doelen nastreeft. Zoals met zoveel dingen geldt dus waarschijnlijk ook voor het uitwisselen van informatie: eerlijk duurt het langst.

(Bron Nemo Kennislink)



Vond u dit interessant? Deel het met anderen!